In de Vijfheerenlanden

Honden
Honden zijn niet welkom op deze route.

Horeca
’t Trefpunt, Hei- en Boeicopseweg 88, 4126 RL Hei- en Boeicop, (0347) 34 14 70.

Tip
De paden kunnen erg modderig zijn! Achter het Natuurcentrum De Schaapskooi ligt het natuurgebied Over-Heicop van het Zuid-Hollands Landschap. Hier kunt u een gele paaltjesroute van 3 km wandelen. Ook door het griendengebied in de polders Bolgerijen Autena loopt een drietal paaltjesroutes van 2, 3 of 4,5 km. Startplaats is de parkeerplaats aan het eind van de Bolgerijsekade (alleen te bereiken via de Polderweg en de Bolgerijsekade, zie de kaart).

vijfheerenlanden-kaartje

1.Vanaf het Natuurcentrum wandelt u naar de doorgaande weg, dan linksaf. Na 250 m linksaf (Zijdekade).

2. Op de bomen langs de Zijdekade hangen veel nestkasten. Ze zijn onder andere bedoeld voor meesjes, die in populieren en wilgen geen nest kunnen maken. Soms zit er aan de achterkant van de kast een extra langwerpig gat, waardoor ook boomkruipers de nestkast kunnen gebruiken. Aan het einde van de Zijdekade linksaf, dan rechtsaf de brug over en meteen weer rechtsaf, vlak langs het water lopen (onverhard, soms modderig). Na 500 m langs het hek en linksaf het fietspad op richting Leerbroek. (Voor de verkorte route: voorbij het hek rechtdoor, de kade ruim 1 km blijven volgen, dan bij de brug rechtsaf en de route weer oppakken bij punt 5.) Bij het einde van het fietspad rechtsaf.

3. De meeste boerderijen in Middelkoop staan aan de rechterkant
van de weg. Hiervandaan zijn omstreeks de twaalfde eeuw de achterliggende veengebieden ontgonnen. Dat gebeurde door het graven van afwateringssloten en het opwerpen van een dijkje aan de achterkant van de kavel. Zo ontstonden talloze kavels van ongeveer gelijke lengte en breedte. Dit systeem van ‘cope-ontginningen’ verklaart ook het achtervoegsel -koop of -cop in de plaatsnamen Middelkoop en Hei- en Boeicop. De weg helemaal uitwandelen, dan aan het einde rechtsaf de Kanaaldijk op. Als het druk is op de Kanaaldijk kunt u eventueel rechtsonder de dijk gaan lopen. Na 2 km rechtsaf en even verder rechts het fietspad op.

4. Het Merwedekanaal is ontstaan door het uitgraven en verbreden van het riviertje de Zederik in de negentiende eeuw. Het kanaal had niet alleen een functie voor de scheepvaart, maar ook voor de ontwatering van de Vijfheerenlanden. Windmolens en later gemalen pompten het overtollige water uit de weteringen in het kanaal. De Hoekmolen, een wipmolen met een open, ijzeren scheprad, is een van de
weinige molens die niet is gesloopt. Aan het einde van het fietspad even linksaf en verder wandelen over de kade langs het water (onverhard). Na ruim 1 km over de houten brug linksaf.

5. De grond van de kavels is hier zo nat dat alleen veeteelt mogelijk is. De groene weides zijn ook ideaal voor weidevogels, zoals grutto en tureluur. Links van de weg is een perceel waar boeren en vrijwilligers de weidevogels eenhandje helpen. Nesten worden gemarkeerd, zodat de boer eromheen kan maaien. En paaltjes met een stroomdraadje houden de koeien weg van de nesten. In de bebouwde kom van Hei- en Boeicop rechtsaf en meteen linksaf (Nieuwe Weg). Op de kruising rechtdoor en aan het einde boven op het talud rechtsaf (Achterkade).

6. Vanaf de Achterkade heeft u goed zicht op een boomgaard. Op sommige plekken in de Vijfheerenlanden staan nog hoogstamboomgaarden, maar dit is een laagstamboomgaard. Zulke boomgaarden zijn makkelijker te onderhouden en geven een hogere fruitproductie. Fruitbomen groeien alleen op drogere plekken met zand in de ondergrond. Dat zand is eeuwen geleden neergelegd door veenriviertjes. Onderaan de dijk vóór de Polderweg linksaf, het natuurgebiedje
in. Parallel aan de Polderweg wandelen (onverhard), later de Polderweg op. Ter hoogte van de wandel- en fietsbrug (over de autoweg A27) rechtsaf, de Bolgerijsekade op. Na 1 km rechtsaf, langs het werkschuurtje van het Zuid-Hollands Landschap. Volg de geel-rode paaltjes door de grienden.

7. In de polders van Bolgerijen en Autena liggen oude griendpercelen, beheerd door het ZHL. Van de wilgentenen werden vroeger zinkstukken, afrasteringen en stelen voor gereedschap gemaakt. Nu hebben de grienden vooral landschappelijke en natuurlijke betekenis. Op de schrale graslanden groeien allerlei kruiden en achter het vogelscherm kunt u weidevogels bekijken. De buizerd herkent u aan het hoge, miauwende geluid. Bij het eerste blauwe paaltje rechtsaf (rood en geel negeren). Naar de asfaltweg en dan rechtsaf. Links van de weg staat een vogelhut. Loop tien meter verder en klim dan links via het opstapje over het hek (let op: aan de achterkant van het hek zitten geelrood- gele routemarkeringen).Wandel door het weiland, met de rug naar het hek en volg daarna het betonpad rechtdoor (de pijlen van de geel-rood-gele route negeren). Aan het einde van het pad
rechtsaf en dan linksaf de brug over.

8. U wandelt over het land en het erf van Fokveebedrijf Kool. Deze boer is actief bij Den Hâneker, een vereniging die zich inzet voor een verantwoord natuur- en landschapsbeheer (zie ook www.denhaneker.nl). Dat blijkt bijvoorbeeld uit de erfbeplanting en de bloemrijke slootkanten. Tientallen soorten zitten hier soms vlak bij elkaar, waaronder koekoeksbloem, gele lis, waterzuring, moerasspirea en kale jonker. Op het erf van de boer linksaf en meteen rechtsaf, naar de openbare weg (kijk eens naar de prachtige voorgevel van deze boerderij). Dan linksaf, over de Hei- en Boeicopseweg terugwandelen naar Natuurcentrum De Schaapskooi.

Webcam Ooievaars