|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
plantennamen in woonwijk vianen
Aan de vernieuwing van de woonwijk de Vijfheerenlanden in Vianen is, in samenwerking met de Gemeente, hard gewerkt door Bouw-vereeniging Volksbelang. Om de uitstraling en de herkenbaarheid te verbeteren, heeft ieder gebouw in plaats van het oude nummer een eigen naam gekregen. Om enigszins aan te sluiten bij de toegepaste straatnamen in De Hagen is gekozen voor karakteristieke heemkundige plantennamen die in deze omgeving voorkomen. Namens Natuur- en Vogelwacht De Vijfheerenlanden heeft dhr. D. Kerkhof hierbij geadviseerd en vervolgens heeft de Bewonerscommissie Vijfheerenlanden een keuze gemaakt.
Op dinsdag 3 mei vond, na een korte toespraak van Dhr. E. de Groot, directeur van Bouwvereeniging Volksbelang, in de aanwezigheid van o.a. enkele prominente personen, die bij het project betrokken waren en een aantal belangstellende bewoners de officiële onthulling plaats voor het gebouw RIJSTGRAS Symbolisch werd door beide heren gezamenlijk de verlichting van het naambord RIJSTGRAS aangestoken, wat helaas niet te zien was daar de zon het geheel feestelijk bescheen.
De plantennamen zijn in grote letters boven de centrale entrees bevestigd. De LED-verlichting brandt continu, zodat de namen goed zichtbaar zijn. LED is erg energiezuinig en verbruikt weinig stroom. Op basis van de plantenkleur heeft een architect de namen zoveel mogelijk aan een gebouw met dezelfde hoofdkleur gekoppeld.
*) = voorstel
Tenslotte mocht dhr. Pons uit handen van dhr. De Groot van Bouw-vereeniging Volksbelang een cheque voor een mooi bedrag in ontvangst nemen als bijdrage voor onze nieuwe vitrinekasten.
Een lijst met de gekozen plantennamen en de toelichting daarop, zoals dhr. Kerkhof die gegevens heeft. Het zijn stuk voor stuk planten die landelijk gezien best zeldzaam zijn, maar karakteristiek voor het rivierengebied waarin de gemeente Vianen ligt.
Voor het 750-jarig bestaan van de gemeente Vianen heeft dhr. Kerkhof de planten in de gemeente Vianen geïnventariseerd met de gedachte dat het er best eens 750 soorten zouden staan. Het zijn er meer. Uit deze soorten is een selectie van 75 gemaakt die verwerkt zijn tot een mooi boekje in A5 formaat. Dit boekje is nog beperkt te koop in de Groene winkel van Natuurcentrum De Schaapskooi. Prijs: € 5,00. U kunt het ook downloaden op deze website. volg de link
S. van Baren
RIJSTGRAS In 1990 werd rijstgras op de eerste Rode Lijst van de in Nederland verdwenen en bedreigde planten gezet, en wel in de omineuze categorie 1: ‘zeer sterk bedreigd, op het punt van verdwijning’. Vergeleken met de periode voor 1950 was het aantal vondsten namelijk drastisch afgenomen, de plant was nog maar van enkele plekken in Nederland bekend. Na 1990 bleek rijstgras plaatselijk toch nog vrij veel voor te komen, namelijk langs de Maas en vooral in polders in het Midden-Nederlandse rivierengebied. Op de huidige Rode Lijst wordt rijstgras vermeld als ‘kwetsbaar’, een veel minder gevaarlijke categorie dan ‘zeer sterk bedreigd’. Ons gebied, de Vijfheerenlanden, is een echt bolwerk van deze mysterieuze moerasplant, die vaak stiekem bloeit. De bloeipluimen blijven dan verborgen in de bladscheden, waardoor de plant weinig opvalt. Je moet rijstgras zoeken in de oeverzone van poldersloten met schoon water (meestal kwelwater), bijvoorbeeld in de Viaanse polders De Biezen, Autena en Bolgerijen. Zoeken kan ook met je ogen dicht, door met je handen te voelen. De bladen en bladscheden van rijstgras zijn namelijk bezet met scherpe stekelhaartjes, waardoor de plant aanvoelt als schuurpapier.
BOTERBLOEM Met de naam ‘boterbloem’ slaan we zes vliegen in één klap, want boterbloem is een geslacht waarvan in Vianen zes soorten voor-komen. De algemeenste soorten zijn de graslandplanten Kruipende boterbloem en Scherpe boterbloem. Die staan ook hier vlakbij, onder de platanen voor gebouw RIJSTGRAS. Veel exemplaren staan daar niet, je moet goed zoeken. Knolboterbloem, ook een graslandplant, groeit op kalkrijke lichte grond in de Lekuiterwaarden, bijvoorbeeld veel in recreatieterrein Middelwaard. De moerasplant Egelboterbloem ontbreekt juist in de uiterwaarden; die moet je zoeken in greppels en langs sloten in de kalkarme klei-op-veengebieden, zoals Autena en Bolgerijen. Blaartrekkende boterbloem is een eenjarige pionier. Hij verschijnt vaak op slootkanten in de polders en in drooggevallen plasjes op kleibodems in de uiterwaarden. Onze zeldzaamste boterbloem is de moerasplant Grote boterbloem. Daar gaat het niet zo goed mee. Vroeger stond hij in aardig wat moerasjes in de Lekuiterwaarden en sporadisch ook binnendijks. Wij kennen hem nu alleen nog van een paar buitendijkse moerasjes bij Everdingen.
KRUISDISTEL, VELDSALIE en GOUDHAVER Deze drie planten horen bij elkaar, het zijn alle drie stroomdalplanten die in droog grasland groeien. Stroomdalplanten komen bijna alleen voor in het rivierengebied, het zijn dus echte visitekaartjes van Vianen.
VELDSALIE, een plant met grote paarsblauwe lipbloemen, is het zeldzaamst. Hij staat als ‘kwetsbaar’ op de Rode Lijst en is wettelijk beschermd. Je mag hem dus niet uitsteken of plukken! Veldsalie stond vroeger op meerdere plekken in de Lekuiterwaarden. Hij is nu alleen nog te vinden in twee terreinen van het Utrechts Landschap, namelijk de Middelwaard en de Everdingerwaard.
KRUISDISTEL is een trouwe metgezel van veldsalie, maar veel minder zeldzaam. Hij staat op veel plekken in de Lekuiterwaarden, bijvoorbeeld in het grasland ten oosten van de oude Lekbrug.
GOUDHAVER is een sierlijk pluimgras met een warme goudglans. In sommige Lekuiterwaarden staan er miljoenen exemplaren van, bijvoorbeeld in de Middelwaard. Toch staat het als ‘gevoelig’ op de Rode Lijst, want in veel Nederlandse landstreken is het verdwenen of sterk achteruitgegaan. Hier en daar kun je het ook vinden in Autena, Bolgerijen en bij Zijderveld, op de hoogste delen van onbemeste poldergraslanden.
PIJLKRUID, ZWANENBLOEM en WATERGENTIAAN Ook dit drietal hoort bij elkaar, het zijn namelijk water- en moerasplanten die vaak samen optrekken in zowel binnen- als buitendijkse sloten.
PIJLKRUID is een plant van matig voedselrijk, schoon water. Hij staat bij ons vooral veel in schone binnendijkse kwelsloten. Veel pijlkruid betekent: goed water.
ZWANENBLOEM is qua uiterlijk een echte schoonheid. Dat is dan ook de reden dat deze plant wettelijk beschermd is: de wetgever was bang dat onverlaten deze mooie plant massaal zouden uitsteken voor de verkoop of voor in de eigen vijver. Qua ecologie is zwanenbloem echter een minder schone plant dan pijlkruid; hij kan namelijk behoorlijk goed tegen enige watervervuiling. Bij ons wordt zwanenbloem ook wel ‘koffieboontjes’ genoemd, naar de roodbruine vruchten. Hij komt veel voor in poldersloten en in sommige uiterwaardsloten.
WATERGENTIAAN is ook een echte beauty: decoratieve paars-rood met groene drijfbladen, prachtige dooiergele bloemen met stevige ‘baleinen’, geflankeerd door vliesdunne zomen voorzien van franje. Hij komt voor in het gematigde deel van Eurazië, maar in de meeste delen daarvan is hij erg zeldzaam. In het Nederlandse rivierengebied en in sommige laagveenstreken is watergentiaan echter vrij algemeen. In Vianen groeit hij onder meer in de laagveenpolders Bolgerijen en Autena en in de buitendijkse Middelwaard, die bij het rivierengebied hoort.
KORENBLOEM De bekende hemelsblauwe korenbloem is een plant van – u raadt het al – korenvelden. Vroeger stond korenbloem veel in randen van korenvelden in Hagestein en Helsdingen, samen met onder andere herik, grote klaproos en zeldzaamheden als wilde weit, groot spiegelklokje, eironde leeuwenbek en smalle raai. Korenbloem is inmiddels als wilde plant ook zeldzaam geworden en daarom op de Rode Lijst geplaatst in de categorie ‘gevoelig’. Als er in Hagestein in lang met rust gelaten grond wordt geroerd, kiemt er nog weleens een exemplaar. Het is de bedoeling dat in de Lekuiterwaarden ook een paar natuurakkers aangelegd worden. Misschien dat korenbloemen daarin weer wat bestendiger voor kunnen komen.
ZILVERMOS Zilvermos is een piepklein mosje dat op heel veel plekken in de bebouwde kom voorkomt. Het groeit, samen met een aantal andere piepkleine mosjes en de kleine bloemplant liggende vetmuur, veel in de spleten tussen stoeptegels en straatstenen. Als u voor gebouw RIJSTGRAS of voor gebouw ZILVERMOS goed zou gaan zoeken, gewapend met een sterke loep (vergroting 12 maal of meer), zou u het ongetwijfeld vinden, al zijn sommige andere mosjes, zoals gewoon smaragdsteeltje, grofkorrelknikmos en geelkorrelknikmos, in die spleten meestal talrijker. Zilvermos groeit ook als pionier op zandduintjes en droogvallende stranden langs de Lek, dan vaak in grotere hoeveelheden.
|
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
 |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
