Van de bestuurstafel

1 januari 2016

Overleden
Op 28 oktober overleed na een slopende ziekte Ingeborg Haveman op de leeftijd van 71 jaar. Inge was de levensgezel van Henk Maan en bezocht met hem jarenlang vrijwel elke dialezing. Ze ging ook met veel excursies mee, ook meerdaagse, en heeft een tijdje meegedraaid in onze beheercommissie. Wij zijn bedroefd om haar heen gaan en wensen Henk en overige familie en vrienden veel sterkte toe.

Vrijwilliger van het jaar
Op vrijdag 13 november was onze jaarlijkse vrijwilligersavond. Bas van Berkum van de provincie Zuid-Holland gaf een interessante presentatie van het Handhavingsplan Natura 2000-gebieden. Daarna volgden de gebruikelijke hapjes en drankjes en werd de Vrijwilliger van het jaar bekend gemaakt. Dit bleek Koen van Baren te zijn, al vele jaren een onmisbare man achter de schermen in de Schaapskooi. Helaas waren Koen en zijn vrouw Sonja wegens familieomstandigheden hierbij niet aanwezig. Wij wensen Koen van harte geluk mijn zijn zéér verdiende onderscheiding.

Jubileumjaar 2016
Volgend jaar is het zover: Natuur- en Vogelwacht De Vijfheerenlanden bestaat dan 50 jaar. We zijn nu bezig met de voorbereidingen van de festiviteiten. De datum van het symposium dat we zullen organiseren staat al vast: vrijdagmiddag 13 mei 2016. Er staan nog allerlei andere jubileumactiviteiten op stapel. Het eerste feestje in het jubeljaar is natuurlijk de Nieuwjaarsreceptie, die gehouden wordt op donderdagavond 7 januari in de Schaapskooi. We hopen dan veel leden te mogen begroeten!

Weidevogelbeheer
De provincies Zuid-Holland en Utrecht hebben de gebiedsaanvragen van het Gebiedscollectief Alblasserwaard en Vijfheerenlanden gehonoreerd. Het Gebiedscollectief is in november begonnen met het maken van concrete beheerafspraken met de boeren die bij de voorintekening te kennen gaven belangstelling te hebben. Het collectief wordt daarbij geadviseerd door de beide Natuur- en Vogelwachten. Het collectief overlegt voorts met SOVON over beheermonitoring en met Vogelbescherming Nederland over de beste manier om plasdrasgebieden aan te leggen en te beheren. Het Gebiedscollectief zal moeten aantonen dat het weidevogelbeheer in de nieuwe opzet veel succesvoller is dan voorheen, want zoals bekend is de weidevogelstand ondanks jarenlange beheersubsidies enorm afgenomen.

Rietputje Everdingen
Vorige keer meldde ik dat de geplande overdracht van het rietputje aan Het Utrechts Landschap vertraging heeft opgelopen en dat het niet zo eenvoudig blijkt om beheersubsidie te verkrijgen. Het laatste nieuws is dat ambtenaren van de provincie Utrecht werken aan een herziening van de Ecologische Hoofdstructuur. Het is de bedoeling ook het rietputje onder te brengen in de Ecologische Hoofdstructuur, waardoor subsidiëring van het beheer mogelijk wordt. Het zal echter nog wel een jaar duren eer het zover is. Misschien kunnen Het Utrechts Landschap en wij voor die tijd al iets regelen, dat onderzoeken we nu.

Ruimte voor de Lek
Op 1 oktober heeft aannemerscombinatie Martens en Van Oord/Heimans het projectgebied van Ruimte voor de Lek opgeleverd. Alle geulen zijn aangelegd en de tijdelijke gronddepots zijn op tijd afgevoerd, zodat bij hoogwater het Lekwater vrij baan heeft. Sommige kleinere zaken moeten nog worden afgewerkt, zoals de aanleg van een enkel pad. Het eerste probleem heeft zich al aangediend: de houten passantensteiger in de Pontwaardgeul bij Vianen blijkt nauwelijks bruikbaar en onveilig. Er is echter ook goed nieuws te melden over de Pontwaardgeul. De oevers blijken snel af te kalven, waardoor op diverse plekken veelbelovende steile randen ontstaan. Op woensdag 25 november zag ik al een IJsvogel die de boel duidelijk aan het verkennen was. Misschien gaan ze hier al gauw broeden en is er, als het meezit, binnenkort ook vervangende broedgelegenheid voor de Oeverzwaluwen die afgelopen zomer in de – nu verdwenen – afsluitdam langs de Lek zaten.
De Beheergroep Ruimte voor de Lek van Rijkswaterstaat, waarin ook wij vertegenwoordigd zijn, bereidt momenteel het natuurbeheer van het gebied voor. Begin 2016 zullen zich potentiële pachters kunnen aanmelden, die onder strikte voorwaarden (zo is bemesting niet toegestaan) mogen gaan hooien of vee weiden.

Stroomlijn
Rijkswaterstaat is al een tijdje bezig met het programma Stroomlijn. Dit programma is opgezet toen bleek dat in Oost-Nederland als gevolg van natuurontwikkeling na 1995 op allerlei plaatsen dichte bossen en struwelen ontstonden, die bij hoogwater de doorstroming belemmeren. Het idee is, in het winterbed van de rivieren een goede stroombaan te maken waardoor bij hoogwater het water snel naar zee kan vloeien. In deze stroombaan mag de vegetatie niet te ruw zijn. Dit wordt vastgelegd in een zogeheten legger; de beheerders dienen de stroomhaan in stand te houden.
Onlangs zijn in Meerkerk de plannen voor de uiterwaarden tussen Vianen en Ameide gepresenteerd. Een enkele mooie meidoornhaag zal helaas gekapt moeten worden, maar er blijven ook veel mei­doornhagen geheel of grotendeels staan. De bosjes langs de buiten­teen van de winterdijk worden alleen hier en daar wat uitgedund. Al met al valt de ecologische en landschappelijke schade erg mee. Volgens een medewerker van het door RWS ingeschakelde bureau BTL zullen bij Everdingen de meidoornhagen mogen blijven staan.

Gemeentelijke fusie
De raden van Leerdam, Vianen en Zederik hebben ingestemd met het opgaan van hun gemeenten in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden. Streefdatum voor de fusie is 1 januari 2018. Tijdens onze vrijwilli­gersavond bleek een grote meerderheid van de aanwezige vrijwil­ligers dit fusieplan te ondersteunen. Een van de aardige kanten van het plan is dat Ameide, Meerkerk en Tienhoven, waaruit aardig wat van onze leden komen, dan eindelijk ook echt bij ‘de Vijfheerenlanden’ horen. Overleg tussen onze vereniging en ‘de gemeente’ zal er vermoedelijk wat eenvoudiger door worden.
Een grote meerderheid van onze vrijwilligers vond dat de gemeente Vijfheerenlanden bij Zuid-Holland. moet horen. Een vrijwilligersavond is echter geen Algemene Ledenvergadering, dus hierover is geen besluit genomen.

Het bestuur heeft er later over nagedacht en kwam tot het volgende bestuursstandpunt: We hebben in de Vijfheerenlanden al 14 jaar te maken met twee provincies, dat blijkt prima te gaan. Utrecht regelt sommige zaken wat beter dan Zuid-Holland, het omgekeerde komt ook voor. Daarom spreken wij geen voorkeur uit voor de ene dan wel de andere provincie.

Dick Kerkhof
Voorzitter